طبقات مردم مصر باستان

1. فرعون‌ و دربار

در راس‌ همه‌ طبقات،‌ فرعون‌ قرار داشت‌ که‌ حکومت‌ مصر علیا و سفلی‌ را در دست‌ داشت‌. زندگی‌ مصر بدون‌ فرعون‌ نمی‌گذشت‌، زیرا فرعون‌ در نظر ملت‌ خود خدایی‌ در روی‌ زمین‌ بود که‌ هم‌ مظهر هروس[Horus، قدیمی‌ ترین‌ خدای‌ ملی] و هم‌ پسر رع [Ra، رب‌ النوع‌ خورشید] شمرده‌ می‌شد. هر کس‌ به‌ فرعون ‌نزدیک‌ می‌شد سجده‌ می‌کرد.[آلبرماله، 1342: 1/48] مجلسی‌ از سالخورده ‌ترین‌ مردان‌ درباری‌ به‌ نام‌  سارو[Saru] یا مجلس‌ بزرگان‌ وجود داشت‌ که‌ عنوان‌ مجلس‌ مشاوره‌ سلطنتی‌ داشت‌. مشاوره‌ فرعون‌ با این‌ مجلس‌ امری‌ ضروری‌ بود.[ ممتحن، 1355: 1/143]

2. روحانیان‌

تعداد خدایان‌ زیاد در مصر موجب زیاد شدن تعداد روحانیون‌ یا کاهنان‌ شده بود. ایشان‌ خوراک‌ و پوشاک‌ معینی‌ داشتند. لباس‌ کتان‌ می‌پوشیدند و اغلب‌ در حال‌ روزه‌ بودند.[ آلبرماله،1342: 1/50] کاهنان‌ نفوذ زیادی‌ میان‌ مردم‌ داشتند. علوم‌ را منحصر به‌ خود کرده‌ و گاه‌ مخفی‌ نگاه‌ می‌داشتند. چون‌ هر روز بر موقوفات‌ معابد به ‌وسیله‌ فرعون‌ و مردم‌ افزوده‌ می‌ شد، لذا این‌ طبقه‌ از ثروت‌ بالایی‌ برخوردار بودند. گاه‌ کاهنان‌ قدرت ‌زیادی‌ به‌ دست‌ آورده‌ تاج‌ وتخت‌ را نیز تصاحب‌ می‌ کردند  چنانچه‌ در دوره‌ فراعنه‌ سائیس‌، قدرت‌ بیشتر دست‌ کاهنان‌ بود.[ ممتحن، 1355: 1/144]

3. کارمندان‌ و سپاهیان‌

ایشان‌ مأمور اجرای‌ فرامین‌ فرعون‌ در سراسر مصر بودند و به‌ درجاتی‌ تقسیم‌ می‌شدند، گروهی‌ مامور وصول‌ مالیات‌، دسته‌ایی‌ متصدی‌ آمار مردم‌ و چارپایان‌ بودند، جمعی‌ به‌ امور قضات‌ می‌پرداختند و عده‌ای‌ هم‌ که‌ با سواد بودند، به‌ شغل‌ دبیری‌ در دستگاه‌ فرعون‌ مشغول‌ بودند.[ آلبرماله، 1342: 1/52-53] در رأس‌ طبقه‌ کارمندان ‌وزیر قرارداشت‌.[ ویل دورانت، 1386: 1/194-195]

سپاهیان‌ مرکب‌ از دو گروه‌ بودند: گروهی‌ سربازی‌ را پیشه‌ خود کرده‌ بودند، گروه‌ دیگر‌ سپاهیانی‌ بودند که ‌هنگام‌ ضرورت‌ از میان‌ مردم‌ جمع‌ آوری‌ می شدند. گروه‌ اول‌ در مقابل‌ زمینی‌ که‌ فرعون‌ به‌ آنها اعطا می‌کرد به‌ خدمت‌ نظام‌ درمی‌آمدند.[دولاندلن، 1345: 1/25]

4. کارگران‌ و کشاورزان‌

اکثریت‌ مردم‌ مصر کشاورز‌ بودند. کشاورزان‌ به‌ پرداخت‌ انواع‌ عوارض‌ و مالیات ها محکوم‌[آلبرماله، 1342: ص51] و‌ زندگی‌ سخت‌ و پر مشقتی‌ را می‌گذراندند.

5. صنعتگران‌ و پیشه‌ وران‌

بیشتر صنعتگران‌ از مردم‌ آزاد بودند و طبقه‌ خاصی‌ را تشکیل‌ می‌دادند. پسران‌ حرفه ‌پدر را در پیش‌ می‌گرفتند.[ممتحن، 1385: 1/146] صنعتگران‌ هر گروه‌، معمولا صنفی‌ را تشکیل‌ می‌دادند و زیر نظر سرکارگری بکار خود می‌پرداختند.

 

فهرست منابع

- آلبرماله‌ و ژواک‌ ایزاک‌، تاریخ‌ ملل‌ شرق و یونان‌، ترجمه‌ هژیر، چاپ‌ ابن‌ سینا، 1342 ش‌.

- توین‌ بی‌، ارنولد، تاریخ‌ تمدن‌ تحلیل‌ از تاریخ‌ جهان‌ از آغاز تا عصر حاضر، ترجمه‌ یعقوب‌ آژند،1366 ش‌.

- دولاندلن‌، ش، تاریخ‌ جهانی‌، ترجمه‌ دکتر بهمنش‌، چاپ‌ دانشگاه‌، تهران‌، 1345 ش‌.

- ممتحن‌، حسینعلی، کلیات‌ تاریخ‌ عمومی‌، انتشارات‌ دانشگاه‌ تهران‌، 1385 ش‌.

- ویل دورانت، تاریخ تمدن، مترجمان امیرحسین آریانپور، فتح الله مجتبایی و هوشنگ پیرنظر، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران 1376ش.

/ 0 نظر / 22 بازدید