شب یلدا

ایرانیان معتقد بودند که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، تابش نور ایزدی افزون می گردد و برای آن جشن بزرگی می گرفتند. برخی معتقدند ریشه این جشن نزد اقوام کاسپی از اقوام آریایی است. کاسپی ها ابتدا در گیلان کنونی سکنی داشتند و سپس به نقاط دیگر ایران مهاجرت کردند. این قوم توانستند با ساخت ابزاری انحراف ٢٣درجه ی مدار زمین در گردش به دور خورشید را اندازه گیری کنند و لذا از تفاوت طول روز و شب بعد از شب اول دی آگاه شوند.

در آخرین شبپاییز، نخستین شب زمستان، پایان قوس، آغاز جدی و درازترین شب سال، جشن یلدا که نزد ملل و اقوام مختلف مانند مصر و یونان باستان، قسمت هایی از روسیه جنوبی، یهودیان، مسیحیان، آشوریان، مزدکیان و... با آیین های مخصوص برگزار می شد، در ایران امروز هم چنان ادامه دارد.

در گیلان علاوه بر فراهم نمودن هندوانه که خوردن آن برای جلوگیری از تشنگی در تابستان و سرما نخوردن در زمستان است، آجیل و میوه های پر دانه ( انار ) که نماد باروری و افزایش محصول و سرخی خورشید است،  آوکونوس ( آب ازگیل جنگلی ) نیز در شب یلدا خورده می شود. برای تهیه آن در فصل پاییز، ازگیل نارس را در خمره می‌ریزند، خمره را پر از آب می‌کنند و کمی نمک هم به آن می‌افزایند و در خم را می‌بندند و در گوشه‌ای خارج از هوای گرم اطاق می‌گذارند. ازگیل سفت و خام، پس از مدتی پخته و آبدار و خوشمزه می‌شود. آوکونوس در اغلب خانه‌های گیلان تا بهار آینده یافت می‌شود و هر وقت هوس کنند ازگیل تر و تازه و پخته و رسیده و خوشمزه را از خم بیرون می‌آورند و آن را با گلپر و نمک می‌خورند. اهالی گیلان یکی از شب هایی که برای خواستگاری رفتن خوش یمن می دانند، شب چله است.

/ 0 نظر / 6 بازدید